2 / 9 - محتواى مصحف امام على اگر مستند خبر مصحف امام ، روايات جمع قرآن پس از فوت پيامبر باشد ، چون در اين اخبار بطور صريح سخن از جمع قرآن رفته و عبارتهايى چون : حتى يجمع القرآن ( فهرست ابن النديم / 30 ) ، لا اخرج حتى اجمع القرآن ( تفسير عياشى ، ج 3 / 70 ) ، « ففرغ الى كتاب اللّه و أخذ يجمعه « 1 » فى مصحف » ، ( بحار الانوار ، ج 28 / 231 ) ، « المصحف الذى جمعه امير المؤمنين » ( همان ، ج 53 / 36 ) و تعبيرات فراوان ديگر ، روشن مىشود كه سخن درباره مصحف ، كارى در زمينه قرآن بوده است ، و اگر در آن زمان اصطلاح « مصحف » نسبت به غير قرآن به كار برده مىشده و يا براى موارد مشترك مىآمده ، اما در اينجا مصحف ناظر به قرآن بوده است ، و به اين دليل كه مصحف فاطمه عليها السّلام قرآن نبوده است و حتى در سياق كتابهاى تفسيرى مخلوط از قرآن و توضيحات نويسندگان نبوده است ، نبايد مصحف امام را در رديف مصحف فاطمه عليها السّلام قرار داد و همانطور كه بعدا توضيح خواهيم داد ، اتفاقا ائمه معصومين در كلماتشان اصرار داشته‌اند كه نشان دهند مصحف فاطمه عليها السّلام به هيچ وجه قرآن نيست تا مبادا اين اشتباه به موارد ديگر سرايت كند و يا نقل از مصحف فاطمه عليها السّلام به عنوان قرآن تلقى شود . از سوى ديگر ، اينكه اين كتاب تماما قرآن نباشد و در آن مطالبى به جز قرآن آمده باشد ، اينهم مورد اتفاق مورخين و مفسرين است . پيش از اين از شيخ مفيد نقل كرديم كه درباره مصحف حضرت مىگفت آنچه در مصحف حضرت نوشته شده بيان تأويلات و تفسير معانى و مطالبى است

--> ( 1 ) - در نسخه مصحح تفسير عياشى ( ج 3 / 70 ) بر خلاف بحار الانوار ، عبارت بجمعه آمده است و ظاهرا همين تعبير درست‌تر باشد .